ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΜΕΛΑΣ
Ο Ορφιστής και Αστρόσοφος
(Άρθρο Εφημερίδος “Ελευθερία” την 5η Δεκεμβρίου 1965, Σελ. 13-14)

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΜΕΛΑΣ
Ο Ορφιστής και Αστρόσοφος

   Ο Γάλλος σκηνοθέτης κ. Μαρσέλ Καμύ έδωσε την 25ην Νοεμβρίου μίαν “Πρες Κόνφερανς” προς τους αντιπροσώπους του Ελληνικού Τύπου, εις την οποίαν εντυπωσίασε τους ακροατάς του, λέγων ότι αι ιδέαι του, το έργον του αλλά και αυτή ακόμη η προσωπικότης του συνδέονται απολύτως με την Ελλάδα. Διότι από την Ελλάδα, είπε, κατάγεται ο διδάσκαλός του εις τον οποίον χρεωστεί τα πάντα. Κατονόμασε δε τον διδάσκαλόν του, αλλ’ οι δημοσιογράφοι έμειναν έκπληκτοι, διότι το όνομα που ήκουον τους ήτο άγνωστον. Δεν είχον και άδικον. Μήπως άλλωστε είναι γνωστόν εις τους εν γένει κύκλους της ελληνικής διανοήσεως; Δημήτριος Πλάτωνος Σεμελάς. Το έχει κανείς ακούσει;

Την ιδίαν ακριβώς έκπληξιν εδοκίμασα κι εγώ όταν, προ 15ετίας περίπου, ήκουσα δια πρώτην φοράν αυτό το όνομα υπό τας εξής συνθήκας.

Ένας άλλος μαθητής του Σεμελά με είχεν επισκεφθή και, συζητήσεως γενομένης περί του ηλιακού μας συστήματος, με εβεβαίωσεν ότι ο πλανήτης Πλούτων είχεν … ανακαλυφθή από τον Σεμελά, πολύ πριν τον ανακαλύψη δια του τηλεσκοπίου ο Τόμπαχ, το 1930, εις το αστεροσκοπείον του Φλάγκσταφ. Η έκπληξίς μου έγινε μεγαλυτέρα, όταν ο συνομιλητής μου με εβεβαίωσε ότι ο Σεμελάς δεν ζη πλέον και ότι είχεν αποθάνει το 1924 και συγκεκριμένως εις τας 6 Αυγούστου του έτους αυτού.

Αντέστην τότε κατηγορηματικώς και απήντησα: «Αυτό είναι αδύνατον, δεν υπάρχει πουθενά γραμμένο ότι κάποιος Έλλην, ονόματι Σεμελάς, ανεκάλυψε τον Πλούτωνα προ του 1930». Αλλ’ ο συζητητής μου εχαμογέλασε και μου είπε: «Σεις νομίζετε ότι δεν είναι γραμμένο, εγώ θα σας φέρω ένα κείμενο και εκεί θα το ιδήτε, θα ιδήτε ακόμη και όλα τα στοιχεία του Πλούτωνος. Μόνον ότι ο Σεμελάς είχε ονομάσει τον πλανήτην αυτόν, όχι Πλούτωνα, αλλά Δώραν.»

Συνεπής εις την υπόσχεσίν του ο συνομιλητής, μού έφερε χωρίς καθυστέρησιν, την επομένην, ένα λιθόγραφον κείμενον και μου είπεν: «Αυτό είναι ένα από τα κείμενα του Διδασκάλου, εις αυτό είναι γραμμένα τα περί Πλούτωνος-Δώρας.» Το κείμενον έφερε τον τίτλον «Αστροσοφία» και, οφείλω να ομολογήσω ότι ευθύς αμέσως, προδιατέθην κάπως δυσμενώς: Δεν είναι, εσκέφθην, επιστημονικόν βιβλίον. Αλλ’ όταν άρχισα να το διαβάζω, εις το περί του τελευταίου πλανήτου μάθημα, έμεινα πολύ εντυπωσιασμένος. Έγραφε:

   «Δώρα είναι το όνομα το οποίον αποφασίσαμε να δώσωμεν εις τον τελευταίον πλανήτην, τον οποίο οι αστρονόμοι μας αγνοούν εισέτι. Δεν ηδυνήθησαν να τον επισημάνουν εις το αχανές διάστημα, ανά μέσον των αστερισμών. Και όμως η Δώρα υπάρχει. Όπως η Γη, στρέφεται και αυτή γύρω από τον Ήλιον, αλλ’ η πορεία της είναι πολύ μακροχρόνιος, η δε θέα της δεν ελκύει την προσοχήν, λόγω του αμυδρού μεγέθους της. Εν τούτοις η Δώρα προχωρεί εις την τροχιάν της και έκαστον βήμα της σημαίνει δι’ ημάς χρόνον προστιθέμενον εις τους ήδη παρελθόντας τοιούτους καθ’ ήν δε ημέραν οι αστρονόμοι θα ακακαλύψωσιν αυτήν, ουδεμία αλλαγή θα επέλθη, ούτε εις τας συνηθείας του πλανήτου αυτού, ούτε εις τας συνηθείας των ανθρώπων».

Έως εδώ τα πράγματα δεν μου έκαμον καμμίαν εντύπωσιν. Διότι εσκέφθην, είναι μία φιλολογία. Άλλωστε, από των αρχών του αιώνος μας πολύς λόγος είχει γίνει δια τον άγνωστον πέραν του Ποσειδώνος πλανήτην, επομένως δε ο Σεμελάς το μόνον που προσέθετε ήτο το όνομα του πλανήτου αυτού. Έσπευσε, είπον, ωσάν να μην υπήρχε ανάδοχος και ονόματα να τον βαπτίση με το όνομα, πιθανώς της συζύγου του.

Αλλά τα πράγματα ήρχισαν να γίνωνται ενδιαφέροντα εν συνεχεία. Διότι, έγραφε: «Όταν ανακαλυφθή η Δώρα, θα προστεθή μια απλώς γνώσις, κάτι, εις τας καθιερωμένας γνώσεις του ανθρώπου. Ένας πλανήτης του οποίου οι μεμυημένοι του Ορφέως και του Πυθαγόρα εγνώριζαν ήδη και τον αποκάλουν Ωμέγα (Ω) και τον οποίον ημείς ονομάζομεν Δώραν».

Συνεπώς, εσκέφθην πάλιν, ο Σεμελάς δεν λέγει ότι τον Πλούτωνα ανεκάλυψεν εκείνος. Λέγει όμως ότι ο Ορφεύς και οι οπαδοί του εγνώριζον τον Πλούτωνα. Αυτό, ομολογώ, με ανεστάτωσε τότε και με ενέβαλε εις πολλάς σκέψεις, αι οποίαι και με οδήγησαν εις το να ασχοληθώ πολύ με τα Ορφικά κείμενα, να κάμω δε μίαν ανακοίνωσιν πέρυσι, εις το Μαθηματικόν Συνέδριον, εις την Θεσσαλονίκην, αναφορικώς προς τας Αστρονομικάς γνώσεις του Ορφέως και των μαθητών του, της απωτάτης Ελληνικής αρχαιότητος. Δεν ευρήκα πουθενά κάτι που να αποδεικνύη ότι οι Ορφισταί εγνώριζον τον Πλούτωνα, όπως λέγει ο Σεμελάς και δεν γνωρίζω πόθεν εκείνος το ήντλησε. Γνωρίζω όμως και το βεβαιώνω ότι οι Ορφικοί, έφθασαν να ανακαλύψουν τον ηλιοκεντρισμόν και τον νόμον της έλξεως, 3.500 έτη πριν από τον Νεύτωνα. Εγνώριζον την φυσικήν κατάστασιν της Σελήνης, την φύσιν των αστέρων, την φύσιν των διαττόντων, την κλίσιν του άξονος της Γης, την σφαιρικότητα, την περιστροφήν της και τόσα και τόσα ακόμη, τα οποία δεν πρόκειται να αναπτύξω εδώ, διότι θα κινδυνεύσω να ευρεθώ εκτός θέματος. Ας επανέλθω λοιπόν εις τον Πλούτωνα και τον Σεμελάν.

Ο Σεμελάς, εν συνεχεία, έδιδε τα στοιχεία του αγνώστου τότε πλανήτου Πλούτωνος. Την θέσιν του περιηλίου του, την απόστασιν του από τον Ήλιον και την διάρκειαν της περιφοράς του Πλούτωνος περί τον Ήλιον. Ήτο δε κάτι το καταπληκτικόν, το απίστευτον ομολογουμένως. Προσδιόριζε την διάρκειαν αυτήν ως ίσην προς 90.123 ημέρας ήτι ίσην προς 247 έτη, έναντι των 90.737 ημερών (249) έτη, τα οποία ανταποκρίνονται εις την πραγματικήν διάρκειαν της περιφοράς του Πλούτωνος. Άλλο καταπληκτικόν ήτο, ότι καθώριζε την ταχύτητα κινήσεως του Πλούτωνος-Δώρας, ως ίσην προς 4 χλμ. κατά δευτερόλεπτον έναντι των 4,73 άτινα αντιστοιχούσιν εις την πραγματικήν. Δεν θα εκταθώ εις τα άλλα στοιχεία της τροχιάς του Πλούτωνος κατά Σεμελάν ένα των οποίων και δη η απόστασις από τον Ήλιον, παρέχονται με πολλήν προσέγγισιν προς τα πραγματικά.

Αλλ’ η έκπληξις εκείνη συνωδεύθη από μίαν άλλην, όχι και τόσον υπέρ του Σεμελά. Έλεγεν ότι υπάρχει και δεύτερος δορυφόρος πολύ μικρός, διαφεύγων την παρατήρησιν όστις κινήται πέριξ της Γής. Αλλά, προ 15ετίας δεν είχε τεθή θέμα περί υπάρξεως δευτέρας Σελήνης της Γης και η δυσφορία μου δια τα λεγόμενά του ήτο δικαιολογημένη. Μόνον σήμερον, ότε το θέμα αυτό απασχολή σοβαρώς τους αστρονόμους, είναι δυνατόν να σταματήση κανείς, εις τα «προφητικάς» του, ας τας ονομάσω ούτω, μελέτας.

Ο Σεμελάς, όπως αποδεικνύεται και από τα αποσπάσματα, τα οποία παρέθεσα ανωτέρω, εκ τινος των έργων του, δεν παρουσιάζεται τόσον πολύ ενδιαφερόμενος δια την “προτεραιότητα” των σκέψεών του, διά να είπω των ανακαλύψεων. Απλώς αναφέρεται επί των ζητημάτων εκτενώς μεν, αλλ’ ως εάν επρόκειτο περί απόψεών του, δια τας οποίας δεν πολυενδιαφέρεται πως θα τις εκλάβουν οι αστρονόμοι. Πολύ περισσότερον εμφανίζεται ως «αστρόσοφος» και ελάχιστα ως διατυπώνων επαναστατικάς, δια την εποχήν του, αστρονομικάς θεωρίας. Πως κατέληξεν εις τα συμπεράσματά του δεν μας το λέγει, ούτε μαθηματικάς εξισώσεις παρουσιάζει, ούτε σειράν σκεπτικών και συλλογισμών, απλώς παραθέτει τα εξαγόμενά του και αυτό όχι για να απευθυνθή προς τους επιστήμονες της ημέρας, αλλά προς τους … μαθητάς του όπως ο Καμύ. Ποίοι είναι όμως οι μαθηταί του Σεμελά, τι είδους μαθηταί είναι; και τέλος — το και σπουδαιότερον– ποιος είναι αυτός ούτος ο Σεμελάς;

Θα παραθέσω κατ’ αρχήν ωρισμένα βιογραφικά του στοιχεία, όπως μου τα είπεν ένας εξ εκείνων που έζησαν πλησίον του εις την Αίγυπτον.

Εγεννήθη τον Μάϊον του 1883 εις την Σηλυβρίαν της Θράκης, κειμένην επί της θαλάσσης του Μαρμαρά, 55 χλμ, δυτικώς της Κωνσταντινουπόλεως. Ο πατήρ του ήτο, ανώτερος δημόσιος λειτουργός του Τουρκικού Κράτους. Φοιτήσας εις το Γαλλικόν Κολλέγιον της Κωνσταντινουπόλεως αρχικώς, εν συνεχεία απεφοίτησεν εκ της εκεί Ελληνικής Εμπορικής Σχολής και ακολούθως εφοίτησεν εις την Θεολογικήν Σχολήν της Χάλκης. Εν συνεχεία μετέβη εις Κάϊρον όπου ειργάσθη αρχικώς ως υπάλληλος εμπορικού οίκου, εκ Καΐρου δε ήλθεν εις τας Αθήνας και ενεγράφη εις την Ιατρικήν Σχολήν του Πανεπιστημίου. Δεν επεράτωσεν όμως τας σπουδάς του ταύτας, λόγω οικονομικών δυσκολιών, αλλ’ επανήλθεν εις Κάϊρον όπου και εγκατεστάθη σχεδόν μονίμως από του 1909. Το επόμενον έτος εγνωρίσθη μετά της ρωσικής καταγωγής Μαρίας Ρουτσίν, ήτις ήτο σύζυγος του Ευγενίου Ντυπρέ, Γάλλου διανοουμένου, μετά της οποίας δε, συνίδρυσε την 6ην Ιανουαρίου 1915 Μυστικόν Τάγμα αναβιώσεως του Ορφικού Πνεύματος, δια του οποίου ο Σεμελάς εσήμανε την έναρξιν μιάς Νέας Εποχής δια την Ανθρωπότητα. Το εν λόγω Τάγμα πολύ ταχέως αναπτυχθέν, απέκτησε πολυαρίθμους μαθητάς-οπαδούς, εις όλον τον κόσμον, ιδίως δε εν Αιγύπτω, Ελλάδι και προ παντός εν Γαλλία, όπου το έργον του συνέχισεν ευδοκίμως ο σύζυγος της Μαρίας, Ευγένιος Ντυπρέ.

Το 1918 εγκατεστάθη σχεδόν οριστικώς εν Παρισίοις, όπου και απέθανεν την 6ην Αυγούστου 1924 εις ηλικίαν 41 ετών, ενώ η συνιδρύσασα το Τάγμα των, Μαρία Ντυπρέ είχε ήδη αποβιώσει από του 1918 εις ηλικίαν 34 ετών.

Ο Σεμελάς δια την διάδοσιν των ιδεών του, από του 1917 εξέδιδεν εν Παρισίοις το περιοδικόν “Ανατολική Μεσόγειος” (MEDITERANEE ORIENTALE) είτα δε από του 1920 μέχρι 1923 την «Μυητικήν Πνευματικήν Επιθεώρησιν ΕΩΝ» (EON-REVUE SPIRITUALISTE INITIATIQUE), επίσης εν Παρισίοις, της οποίας την έκδοσιν συνέχισεν ο Ντυπρέ μετά τον θάνατον του Σεμελά. Παραλλήλως έδιδεν τακτικώς εν Παρισίοις διαλέξεις, αι οποίαι παρέμειναν, κατά τους μαθητάς του, μνημειώδεις δια την αθρόαν συμμετοχήν ακροατών.

Φυσικά δεν είναι γνωστή η δραστηριότης την οποίαν ανέπτυξεν εις το Τάγμα του.

Οι οπαδοί του, ανήγειρον εις το νεκροταφείον του Παντέν εν Παρισίοις μνημείον, εις το οποίον έχουσι συναποτεθή τα οστά του μετ’ εκείνων της Μαρίας Ντυπρέ.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Διατηρήθηκε στο παραπάνω κείμενο η ακριβής αποτύπωση της γραφής, που ακολουθήθηκε στο δημοσίευμα της εφημερίδας.